Najlepsi w historii Ekstraklasy. Kluby i piłkarze dekada po dekadzie

Sto lat historii, setki mistrzowskich tytułów i tysiące strzelonych bramek. Choć polska liga bywa dziś obiektem kpin, jej historia skrywa ery absolutnej dominacji i piłkarskich geniuszy, których zazdrościła nam cała Europa. Przedstawiamy wielki ranking polskich rozgrywek dekada po dekadzie. Sprawdź, jak rewolucja kapitalistyczna lat 90. zmieniła układ sił, które kluby stworzyły prawdziwe potęgi i jak zagraniczne gwiazdy przejęły ligę w XXI wieku. Oto absolutne TOP 3 każdej epoki.

Warto pamiętać o jednej ważnej rzeczy: od lat 50. aż do upadku komunizmu w 1989 roku w polskiej lidze z powodów politycznych praktycznie nie grali obcokrajowcy. Prawdziwy napływ graczy z zagranicy zaczął się dopiero w latach 90.

Oto zestawienie najlepszych z najlepszych w każdej dekadzie, od czasów przedwojennych aż do roku 2026:

Okres Przedwojenny (Lata 20. i 30. XX wieku)

• Top 3 Kluby: 1. Ruch Chorzów (5 tytułów), 2. Pogoń Lwów (4 tytuły), 3. Wisła Kraków / Cracovia.
• Top 3 Piłkarze: Ernest Wilimowski (Ruch), Henryk Reyman (Wisła), Teodor Peterek (Ruch).
• Top 3 Strzelcy: Ernest Wilimowski, Teodor Peterek, Henryk Reyman.
• Najlepszy Polak: Ernest Wilimowski – genialny napastnik, maszyna do zdobywania bramek, legenda meczu z Brazylią na MŚ 1938.
• Najlepszy Obcokrajowiec: Brak (liga była całkowicie zdominowana przez Polaków).

Lata 50. XX wieku

• Top 3 Kluby: 1. Ruch Chorzów, 2. Legia Warszawa, 3. Górnik Zabrze / Polonia Bytom.
• Top 3 Piłkarze: Gerard Cieślik (Ruch), Lucjan Brychczy (Legia), Ernest Pol (Legia/Górnik).
• Top 3 Strzelcy: Gerard Cieślik, Ernest Pol, Henryk Kempny.
• Najlepszy Polak: Gerard Cieślik – ikona Ruchu Chorzów i całej powojennej polskiej piłki.
• Najlepszy Obcokrajowiec: Brak (restrykcje PRL).

Lata 60. XX wieku (Złota era Górnika)

• Top 3 Kluby: 1. Górnik Zabrze (6 tytułów!), 2. Ruch Chorzów, 3. Legia Warszawa.
• Top 3 Piłkarze: Włodzimierz Lubański (Górnik), Lucjan Brychczy (Legia), Zygfryd Szołtysik (Górnik).
• Top 3 Strzelcy: Włodzimierz Lubański, Jan Liberda (Polonia Bytom), Ernest Pol.
• Najlepszy Polak: Włodzimierz Lubański – seryjnie zdobywał korony królów strzelców, absolutny fenomen tamtych lat.
• Najlepszy Obcokrajowiec: Brak.

Lata 70. XX wieku (Orły Górskiego i Stal Mielec)

• Top 3 Kluby: 1. Stal Mielec, 2. Ruch Chorzów, 3. Śląsk Wrocław / Wisła Kraków.
• Top 3 Piłkarze: Kazimierz Deyna (Legia), Grzegorz Lato (Stal), Andrzej Szarmach (Górnik/Stal).
• Top 3 Strzelcy: Kazimierz Kmiecik (Wisła), Grzegorz Lato, Andrzej Szarmach.
• Najlepszy Polak: Kazimierz Deyna – choć Lato błyszczał w Mielcu, to Deyna dyrygował Legią i kadrą, będąc jednym z najlepszych rozgrywających świata.
• Najlepszy Obcokrajowiec: Brak.

Lata 80. XX wieku (Wielki Widzew i dominacja Zabrza)

• Top 3 Kluby: 1. Górnik Zabrze (4 tytuły z rzędu), 2. Lech Poznań, 3. Widzew Łódź.
• Top 3 Piłkarze: Zbigniew Boniek (Widzew), Włodzimierz Smolarek (Widzew), Jan Urban (Górnik).
• Top 3 Strzelcy: Dariusz Dziekanowski (Widzew/Legia), Krzysztof Warzycha (Ruch), Andrzej Iwan (Wisła/Górnik).
• Najlepszy Polak: Zbigniew Boniek – zanim odszedł do Juventusu, z mistycznym Widzewem rzucił ligę na kolana i grał w półfinale Pucharu Europy.
• Najlepszy Obcokrajowiec: Brak (pierwsze transfery z bloku wschodniego pod koniec dekady, bez wpływu na ligę).

Lata 90. XX wieku (Początki kapitalizmu i zagranicznych transferów)

• Top 3 Kluby: 1. Legia Warszawa, 2. Widzew Łódź, 3. Lech Poznań.
• Top 3 Piłkarze: Leszek Pisz (Legia), Marek Citko (Widzew), Jerzy Podbrożny (Lech/Legia).
• Top 3 Strzelcy: Jerzy Podbrożny, Bogusław Cygan (Stal Mielec), Marek Koniarek (Widzew).
• Najlepszy Polak: Leszek Pisz – genialne rzuty wolne, lider Legii w czasach gry w Lidze Mistrzów.
• Najlepszy Obcokrajowiec: Emmanuel Olisadebe (Polonia Warszawa) – trafił na Konwiktorską pod koniec lat 90., rozkochał w sobie ligę, zdobył mistrzostwo i przyjął polskie obywatelstwo.

Lata 2000. (Era „Telefoniki” w Krakowie)

• Top 3 Kluby: 1. Wisła Kraków (6 tytułów w dekadzie), 2. Legia Warszawa, 3. Groclin Dyskobolia / Lech Poznań.
• Top 3 Piłkarze: Maciej Żurawski (Wisła), Tomasz Frankowski (Wisła), Paweł Brożek (Wisła).
• Top 3 Strzelcy: Tomasz Frankowski, Maciej Żurawski, Paweł Brożek.
• Najlepszy Polak: Maciej Żurawski – „Żuraw” w barwach Białej Gwiazdy był nie do zatrzymania zarówno w lidze, jak i w europejskich pucharach.
• Najlepszy Obcokrajowiec: Mauro Cantoro (Wisła Kraków) – argentyński pomocnik-skała, który przez lata gwarantował Wiśle spokój w środku pola.

Lata 2010. (Dominacja stolicy)

• Top 3 Kluby: 1. Legia Warszawa (5 tytułów), 2. Lech Poznań, 3. Piast Gliwice / Śląsk Wrocław.
• Top 3 Piłkarze: Miroslav Radović (Legia), Vadis Odjidja-Ofoe (Legia), Marcin Robak (Lech/Pogoń/Piast).
• Top 3 Strzelcy: Marcin Robak, Igor Angulo (Górnik), Marco Paixão (Śląsk/Lechia).
• Najlepszy Polak: Marcin Robak – dwukrotny król strzelców, absolutny koszmar obrońców i gwarant bramek w Ekstraklasie przez całą dekadę.
• Najlepszy Obcokrajowiec: Miroslav Radović – za całokształt, dryblingi i kluczowe bramki dla Legii (wyróżnienie dla Vadisa Odjidji-Ofoe za prawdopodobnie najwyższy czysty poziom umiejętności w historii ligi, choć grał tylko rok).

Lata 20. XXI wieku (Lata 2020–2026 – okres obecny)

• Top 3 Kluby: 1. Lech Poznań (3 tytuły: 2022, 2025, 2026), 2. Legia Warszawa (2 tytuły: 2020, 2021), 3. Raków Częstochowa (Mistrz 2023, regularne podia i Puchary Polski).
• Top 3 Piłkarze: Ivi López (Raków), Mikael Ishak (Lech), Josué (Legia).
• Top 3 Strzelcy: Mikael Ishak, Jesús Imaz (Jagiellonia), Erik Expósito (Śląsk).
• Najlepszy Polak: Kamil Grosicki (Pogoń Szczecin) – po powrocie z zagranicy udowodnił klasę, seryjnie zdobywając nagrody dla Piłkarza Sezonu i napędzając grę „Portowców”.
• Najlepszy Obcokrajowiec: Mikael Ishak (Lech Poznań) – Szwed stał się kapitanem, liderem i symbolem sukcesów Lecha, ramię w ramię z hiszpańskim czarodziejem z Rakowa, Ivi Lópezem.

Która z tych dekad – Twoim zdaniem – miała w sobie najwięcej piłkarskiej magii i najlepszy poziom czysto sportowy?

Rekordziści pod względem tytułów z rzędu (kluby ekstraklasy)

Rekordzistą pod względem liczby zdobytych tytułów mistrzowskich z rzędu w historii polskiej najwyższej klasy rozgrywkowej jest Górnik Zabrze.

Klub ten zdobył aż 5 mistrzostw Polski z rzędu w latach 1963–1967 (sezony 1962/1963, 1963/1964, 1964/1965, 1965/1966 oraz 1966/1967). Była to tak zwana „złota era” Górnika, w której barwach grali tacy legendarni piłkarze jak Włodzimierz Lubański, Ernest Pol czy Stanisław Oślizło.

Kto jeszcze deptał im po piętach?

Niewiele brakowało, a kilka innych klubów wyrównałoby ten wyczyn. Oto inne imponujące serie w historii polskiej ligi:

• Ruch Chorzów (4 tytuły z rzędu): w latach 1933–1936 (wtedy jeszcze pod nazwą Ruch Wielkie Hajduki).
• Górnik Zabrze (4 tytuły z rzędu): powtórzyli wielką serię, tym razem w latach 1985–1988.
• Wisła Kraków (3 tytuły z rzędu): w latach 2003–2005 (era trenera Henryka Kasperczaka i świetnej drużyny z Żurawskim, Frankowskim czy Szymkowiakiem).
• Legia Warszawa (3 tytuły z rzędu): w latach 2016–2018.